Podcast Filosofie

“Wat ik beoog is heel eenvoudig. Het pretendeert niet meer te zijn, dan een nadenken over wat wij doen.” Deze woorden schreef Hannah Arendt aan het begin van haar boek De Menselijke Conditie uit 1958. Hoe dacht Arendt over wat wij doen? Waarom legt ze een nadruk op Vita Activa? En hoe kijkt ze aan tegen actuele kwesties als identiteit, consumentisme en duurzaamheid? Te gast is Hans Achterhuis De denker die centraal staat is Arendt

"Wie ervan uitgaat dat er sprake is van een abnormale situatie (..) zal het probleem van politiek, moraal en recht anders oplossen dan wie overtuigd is van de principiële, slechts door kleine storingen vertroebelde normaliteit." Met deze woorden drukte de Duitse rechtsgeleerde en politiek filosoof Carl Schmitt uit dat eeuwige vrede een illusie is. Wat bedoelt hij met de tegenstelling tussen vriend en vijand? Hoe keek hij aan tegen staat en macht? En hoe zou hij onze hedendaagse politieke

“Het verlangen van de mens is het verlangen van de ander.” Met deze woorden duidde de Franse psychoanalyticus Jacques Lacan de mens. Welke rol speelt het verlangen in het leven van de mens? Welke rol spelen anderen in het definieren van wie wij zelf zijn? En zullen we ooit bereiken wat we verlangen. Te gast is Marc de Kesel. De denker die centraal staat is Lacan.

“Als je de relativiteitstheorie aanvaardt, dan moet je ook aanvaarden dat punten complexe en onderling verbonden entiteiten zijn. Het is deze implicatie die het fundamentele verschil maakt tussen het nieuwe en het oude wereldbeeld.” Met deze woorden drukte Alfred North Whitehead uit dat de relativiteitstheorie van Einstein ook revolutionaire filosofische gevolgen heeft. Wat zijn die gevolgen? Wat betekent het dat de wereld ook uit relaties bestaat? En wat doet dat met hoe we naar onszelf,

"De mens is het niet, dat denkt iets te zijn." Zo beschreef Jean-Paul Sartre in 1943 de mens. Wat betekent zijn idee, dat de mens een ‘niet’ is, dat zichzelf moet definiëren? Wat bedoelt hij met dat we “veroordeeld zijn tot de vrijheid?” En welke verantwoordelijkheid geeft ons dat? Te gast is Ruud Welten. De denker die centraal staat is Jean-Paul Sartre

"Iedere kunst en ieder onderzoek en iedere handeling en iedere keuze, (..) is op een bepaald goed gericht; daarom heeft men wel met recht gezegd, dat het goede datgene is waarop alles is gericht" Met deze woorden start de Ethica van Aristoteles. Wat bedoelde hij met de doelmatigheid van het zijn? Wat houdt zijn deugdethiek in en hoe vertaalde hij dat naar zijn politieke ideeën? Te gast is Gerard Versluis. De denker die centraal staat is Aristoteles.

“Wat het individu, het subject, het zelf is, is eeuwig problematisch. De mens weet niet wat hij is.” Met deze opbeurende woorden omschreef Karl Jaspers in 1925 de staat waarin de mens zich bevindt. Wat zegt dit over het mensbeeld van Jaspers? Hoe verhield hij zich tot tijdgenoten als Heidegger, Arendt, Camus en Sartre? En wat kunnen we vandaag de dag nog met zijn ideeën over metafysica? Te gast is Jozef Waanders. De denker die centraal staat is Karl Jaspers.