PODCAST

Nuacht Mhall

Conradh na Gaeilge i Londain

Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall. The week"s main news stories, read slowly in Irish.

education language learning

All Episodes

00:05:05

21 Bealtaine 2022 (Dún na nGall)

Nuacht Mhall ·

2022/05/21

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall. * Inniu an t-aonú lá is fiche de mhí na Bealtaine. Is mise Alanna Ní Ghallachóir. Dheimhnigh rialtas na Fionlainne agus rialtas na Sualainne an tseachtain seo go ndéanfaidís iarratas ar bhallraíocht NATO. Cé go raibh na tíortha sásta fanacht taobh amuigh den chomhghuaillíocht go dtí seo, tá ceannairí polaitiúla go mór i bhfabhar ballraíochta anois, mar gheall ar ionradh na Rúise ar an Úcráin. Dúirt Uachtarán na Rúise Vladimir Putin le

00:05:37

14 Bealtaine 2022 (Maigh Eo)

Nuacht Mhall ·

2022/05/15

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall. * Inniu an ceathrú lá déag de mhí Bealtaine. Is mise Oisín Mac Conamhna. Tá Sinn Féin ina pháirtí is mói gComhthionól Chnoc an Anfa,agusseacht suíochán is fiche buaite sa toghchánacu, an chéad uair riamh a bhain páirtí náisiúnach an toradh sin amach. Bhí toradh maith ag Páirtí anChomhaontais freisin, atá lárnach maidir le cúrsaí bunreachtúla de, le seacht gcinn déag. Bhí droch-thoradh ag anbPáirtí Aontachtach Daonlathach, a chaill suíocháin,

00:06:52

7 Bealtaine 2022 (Ciarraí)

Nuacht Mhall ·

2022/05/07

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall. * Inniu an seachtú lá de mhí na Bealtaine. Is mise Gráinne Ní Bhrosnacháin. Tá Toghchán Chomhthionól Stormont ar siúl i dTuaisceart na hÉireann. Is iad Sinn Féin an páirtí leis an líon is mó vótaí. Bhaineadar amach 29% de na vótaí céadrogha. Is léir go mbeidh Leascheannaire an pháirtí Michelle O’Neill ina Céad-Aire i dTuaisceart na hÉireann. Is uair stairiúil é mar ní raibh náisiúnach sa ról seo cheana. Bheadh ar Sinn Féin agus Aontachtaithe

00:04:22

30 Aibreán 2022 (Tír Eoghain)

Nuacht Mhall ·

2022/04/30

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall. * Inniu an tríochadú lá de mhí Aibreáin. Is mise Niall Ó Siadhail. Tá Emmanuel Macron i ndiaidh an lámh in uachtar a fháil ar Marine Le Pen i dToghchán Uachtaránachta na Fraince. Níor bhain Uachtarán reatha na Fraince an dara téarma amach ó rinne Jacques Chirac é fiche bliain ó shin. Chuir ceannairí éagsúla ar fud na hEorpa fáilte roimh bhua Macron, atá go mór i bhfabhar an Aontais Eorpaigh, cé go bhfuair Le Pen, atá i bhfad amach ar an eite

00:04:21

23 Aibreán 2022 (Ard Mhacha)

Nuacht Mhall ·

2022/04/23

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall. * Inniu an tríú lá is fiche de mhí Aibreáin. Is mise Barra Mac Giolla Aoláin. Dúirt Uachtarán na hUcráine Volodymr Zelensky go bhfuil tús curtha ag Arm na Rúise le feachtas fornirt in oirthear na hÚcráine.Sheasfadh muintir na hÚcráine an fód ba chuma cé mhéad saighdiúir a sheolfadh an Rúis chuig an tír, arsa Zelensky.Beidh an troid is troime ag tarlú i gceantair an Donbass, ait atá buailte ar an Chrimé atá faoi smacht na Rúiseach ó

00:04:08

16 Aibreán 2022 (Baile Átha Cliath)

Nuacht Mhall ·

2022/04/16

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall. * Inniú an 16ú de mhí Aibreáin. Is mise Liam Ó Brádaigh. Tá tairisicint déanta ag an bhfiontraí agus billiúnaí, Elon Musk,an suíomh meáin shóisialta Twitter a cheannach ar shuim os cionn daichead a trí billiún dollar. Is é Musk an scairshealbhóir is mó ar Twitter cheana féin tar éis dó sciar naoi faoin gcéad a cheannach sa chuideachta níos luaithe an tseachtain seo. Dúirt an príomhoifigeach feidhmiúcháin conspóideach ar Tesla agus Spacex go

00:06:08

9 Aibreán 2022 (Dún na nGall)

Nuacht Mhall ·

2022/04/09

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall. * Inniu an naoú lá de mhí Aibreáin. Is mise Alanna Ní Ghallachóir. Déardaoin, ceapadh an chéad bhean dhubh ina breitheamh de Chúirt Uachtarach na Stát Aontaithe. Is é an chéad uair nach mbeidh fir gheala ina dtromlach sa Chúirt le 233 bliain anuas. Chaith an Bhreitheamh Jackson, atá 51 bliain d'aois, níos mó ná 20 uair ag freagairt fiosrúchán ó Sheanadóirí, dírithe ar a taifead pianbhreithe, a seanráitis, agus a dearcthaí polaitiúla. Amhail

00:05:22

2 Aibreán 2022 (An Clár)

Nuacht Mhall ·

2022/04/02

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall. * Inniu an dara lá de mhí Aibreáin. Is mise Niall Ó Cuileagáin. Thosaigh cainteanna síochána idir an Rúis agus an Úcráin in Iostanbúl an tseachtain seo.Gheall na Rúisigh go maolódh fórsaí Rúiseacha a ngníomhartha míleata timpeall na príomhchathrach Cív agus in áiteanna eile i dtuaisceart na tíre fad is atá na cainteanna arsiúl. Tuigeann anailísithe áirithe go bhfuil na Rúisigh ag maolú a ngníomhartha míleata i gceantair nach bhfuil smacht acu

00:04:32

26 Márta 2022 (Luimneach)

Nuacht Mhall ·

2022/03/26

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall. * Inniu an séú lá is fiche de mhí an Mhárta. Is mise Sibéal Dempsey. Thuairteáil eitleán a bhí ag iompar céad tríocha a dó duine i ndeisceart na Síne Dé Luain. Ní bhfuarthasaon mharthanóirí go dtí seo, de réir údaráis na Síne. Ar an gCéadaoin fuair siad an bosca dubh, isféidir é a úsáid chun tuiscint a fháil ar chúis na timpiste. Boeing 737 ab ea an t-eitleán agus bhí sé á churar fáil ag an aerlíne China Eastern Airlines ag an am. Tharraing

00:03:34

19 Márta 2022 (An Dún)

Nuacht Mhall ·

2022/03/19

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall. * Inniu an naoú lá déag de mhí an Mhárta. Is mise Siubhán Nic Amhlaoibh. Shroich an líon dídeanaithe atá ag teitheadh as an Úcráin ó thús an chogaidh leis an Rúis 3 mhilliún an tseachtain seo, de réir fícirí ón Eagraíocht Idirnáisiúnta um Imirce. Dúirt UNICEF gur páistí iad leath acu. Ghlac Rialtas na hÉireann 6,600 isteach sa tír, agus chuir 20,000 daoine Éireannacha fáilte roimh dhaoine atá ag teitheadh ón chogadh isteach ina dtithe. I

00:02:13

Cothrom an Lae - 17 Márta (Baile Átha Cliath)

Nuacht Mhall ·

2022/03/17

Nuacht Mhall: Cothrom an Lae, i gcomhair Sheachtain na Gaeilge * Inniuan 17ú lá de mhí an Mhárta – Lá Fhéile Pádraig. Is mise Liam Ó Brádaigh. Cothrom an laeseosa bhliain 1601,tharlaan chéad pharáida bhfuil tuairisc againn uirthiin onóir na Féile Pádraig san áit ar a dtugtar “Naomh Agaistín” anoisinFlorida. Léirítear sna tuarascálacha gur shocraigh biocáire Éireannach, Ricardo Artur, an mórshiúl san iarchoilíneacht de chuid na Spáinne. Breis agus céad bliain ina dhiaidh sin, d’eagraigh saighdiúirí

00:02:28

Cothrom an Lae - 16 Márta (Tír Eoghain)

Nuacht Mhall ·

2022/03/16

Nuacht Mhall: Cothrom an Lae, i gcomhair Sheachtain na Gaeilge * Inniu an séú lá déag de mhí an Mhárta. Is mise Niall Ó Siadhail. Cothrom an lae seo sa bhliain 1872, imríodh an chéad chluiche ceannais sa Chorn FA i Sasana. Bunaíodh an FA féin siar in 1863 ach cuireadh tús leis an chéad Chorn FA i mí na Samhna 1871 agus tharla an cluiche ceannais ar 16 Márta 1872. Ba iad Wanderers FC ó Leytonstone in oirthear Londan a fuair an ceann is fearr ar a n-iomaitheoirí na Royal Engineers. Scóráil Morton

00:02:28

Cothrom an Lae - 15 Márta (Gaillimh)

Nuacht Mhall ·

2022/03/15

Nuacht Mhall: Cothrom an Lae, i gcomhair Sheachtain na Gaeilge * Inniu an cúigiú lá déag de mhí an Mhárta. Is mise Ella Hassett. Cothrom an lae seo sa bhliain 1852, rugadh Lady Augusta Gregory i gCreig an Róistigh, Co. na Gaillimhe, duine cáiliúil le linn Athbheochan Liteartha na hÉireann. Bhí sí ina scríbhneoir, drámadóir, aistritheoir agus béaloideasaí agus cé go raibh sí mar chuid den uasaicme Angla-Éireannach, d'aithin sí tábhacht na teanga agus an chultúir agus sa deireadh, thug sí tacaíocht

00:02:17

Cothrom an Lae - 14 Márta (Tiobraid Árann)

Nuacht Mhall ·

2022/03/14

Nuacht Mhall: Cothrom an Lae, i gcomhair Sheachtain na Gaeilge * Inniu an ceathrú lá déag de mhí an Mhárta. Is miseGwynethNic Aidicín Ní Loinsigh. Cothrom an laeseosa bhliain 1879 rugadh an fisiceoir Albert Einstein. Tá cáil ar Einstein as forbairta dhéanamh arTheoiric na Coibhneasachta. Chomh maith leissin rinne sé obair thábhachtach artheoiricnameicnicecandamaí. Le chéile tá an dá réimse sin inandáphiléardenfhisic nua-aimseartha.Tugtar‘an cothromóid iscáiliúla ar domhan’ar fhoirmle Einstein E = mc

00:01:51

Cothrom an Lae - 13 Márta (An Dún)

Nuacht Mhall ·

2022/03/13

Nuacht Mhall: Cothrom an Lae, i gcomhair Sheachtain na Gaeilge * Inniu an tríú lá déag de mhí an Mhárta. Is mise Siubhán Nic Amhlaoibh. Cothrom an lae seo sa bhliain 1781, thángthas ar an phláinéad Úránas, an chéad phláinéad a thángthas air ón chianaois. Agus é ag tabhairt faoi shuirbhéireacht ar na réaltaí, thug an réalteolaí Sasanach, William Herschel, faoi deara go raibh rud ag bogadh os comhair na réaltaí. Ar dtús, shíl sé gur cóiméad a bhí ann. Ach níos moille, agus níos mó staidéir déanta air,

00:04:47

12 Márta 2022 (Tiobraid Árann)

Nuacht Mhall ·

2022/03/12

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall. * Inniu an dara lá déag de mhí an Mhárta. Is mise Gwyneth Nic Aidicín Ní Loinsigh. Lean ionsaithe san Úcráin i rith na seachtaine agus fórsaí na Rúise ag bogadh níos cóngaraí do Chív, príomhchathair na tíre, gach lá. Tharla ionsaithe ar na cathracha Lutsk, Ivano-Frankivsk agus, den chéad uair ó thús an ionraidh, Dnipro. Tá cainteanna síochána ar siúl idir oifigigh Rúiseacha agus Úcránacha agus deir Uachtarán na Rúise Vladimir Putin go bhfuil

00:04:23

Cothrom an Lae - 12 Márta (Maigh Eo)

Nuacht Mhall ·

2022/03/12

Nuacht Mhall: Cothrom an Lae, i gcomhair Sheachtain na Gaeilge * Inniuandara lá déag de mhíanMhárta. Is mise Oisín Mac Conamhna. Cothromanlaeseosa bhliain 1689, tháinig James Stuart i dtír in Éirinn i gCionntSáile. Aganam bhí sé ina iar-rí ar Alban,arShasana agusarÉirinn, agus dár leis,aranbhFrainc chomh maith. Bhí sé ag iarraidhanchoróin a bhaint ar ais ó WilliamOráiste, le taca mhuintir Chaitliceach na hÉireann. Gheall sé saoirse reiligiúindóibh, agus aisíoc talún agabhadhi réimeasChromail. Bhí

00:01:52

Cothrom an Lae - 11 Márta (Luimneach)

Nuacht Mhall ·

2022/03/11

Nuacht Mhall: Cothrom an Lae, i gcomhair Sheachtain na Gaeilge * Inniu an t-aonú lá déag de mhí an Mhárta. Is mise Sibéal Dempsey. Cothrom an laeseosabhliain ocht déag ocht déag, foilsíodh an leabhar Frankenstein. Is úrscéal gotach agus ficsean eolaíochta é Frankenstein. Baían t-údar Mary Shelley, iníon an fheiminigh MaryWollstonecraft a scríobh é, nuair nach raibh sí ach naoi mbliana déag d'aois. Insíonn séscéal eolaí a chruthaíonn créatúr mothaitheach i dturgnamh eolaíochta. Nuair a dhiúltaíonnan

00:02:36

Cothrom an Lae - 10 Márta (Dún na nGall)

Nuacht Mhall ·

2022/03/10

Nuacht Mhall: Cothrom an Lae, i gcomhair Sheachtain na Gaeilge * Inniu an t-aonú lá de mhí an Mhárta. Is mise Alanna Ní Ghallachóir. Cothrom an lae seo sa bhliain 1876, rinne Alexander Graham Bell an chéad scairt teileafóin ar domhan, nuair a d’éirigh leis ceangal intuigthe a bhunú lena chúntóir a bhí i seomra teorantach. Ghair sé ar a chúntóir saotharlainne, Thomas Watson, leis na focail, “A Watson–tar anseo–ba mhaith liom tú a fheiceáil,” de réir nótaí saotharlainne a scríobh Bell. Mac d’eolaí

00:02:03

Cothrom an Lae - 9 Márta (Baile Átha Cliath)

Nuacht Mhall ·

2022/03/09

Nuacht Mhall: Cothrom an Lae, i gcomhair Sheachtain na Gaeilge * Inniu an naoú lá de mhí an Mhárta. Is mise Liam Ó Brádaigh. Cothrom an lae seo sa bhliain 1959, tharraing seoladh an chéad bhábóg Barbie go leor poiblíochta ag Aonach Bréagán Idirnáisiúnta Mheiriceá Thuaidh i Nua Eabhrach. Chruthaigh an bhean ghnó, Ruth Handler, an bhábóg íocónach don chomhlacht bréagán, Mattel, agus margaíodh Barbie do chailíní óga mar mhainicín faisin sna déaga. De réir an lucht cáinte, cuireann dearadh na bábóige

334 results

Nuacht Mhall

All Episodes

Similar Podcasts

Science Talk

Albert Einstein College of Medicine

五分钟心理学

柠檬心理

Daily Facts

Amalia Dupray and Montgomery Jones.

Les dents et dodo

BFMTV

Veterinary Clinical Podcasts

The Royal Veterinary College