PODCAST

Nuacht Mhall

Conradh na Gaeilge i Londain

Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall. The week"s main news stories, read slowly in Irish.

education language learning

All Episodes

00:04:57

Cothrom an Lae - 8 Márta (Ciarraí)

Nuacht Mhall ·

2022/03/08

Nuacht Mhall: Cothrom an Lae, i gcomhair Sheachtain na Gaeilge * Inniu an t-aonú lá de mhí an Mhárta. Is mise Gráinne Ní Bhrosnacháin. Cothrom an lae seo sa bhliain 1910, ba í Raymonde de Laroche an chéad bhean a fuair ceadúnas píolóta. Rugadh i bPáras na Fraince í sa bhliain 1882. Bean spórtúil ab ea í agus thaithin gluaisrothair agus cartacha go mór lei. Bhí cáil uirthi leis mar aisteoir roimhe. Spreagadh í san eitlíocht nuair a chur sí aithne ar eitleoirí eile. Chuaigh turas na ndeartháireacha

00:02:26

Cothrom an Lae - 7 Márta (Tír Eoghain)

Nuacht Mhall ·

2022/03/07

Nuacht Mhall: Cothrom an Lae, i gcomhair Sheachtain na Gaeilge * Inniu an seachtú lá de mhí an Mhárta. Is mise Niall Ó Siadhail. Cothrom an lae seo sa bhliain 1917, eisíodh an chéad cheirnín ar a tugadh “snagcheol”, nó “jazz” sa Bhéarla. Ba é an Dixieland Original Jass Band a chum agus a sheinn “Dixieland Jass Band One-Step”. Ceaptar gur in New Orleans a cruthaíodh an seánra ceoil seo, nuair a bhíodh Afra-Mheiriceánaigh ag ceol agus ag damhsa i gCearnóg an Chongó sa chathair. Cuireadh gnéithe de

00:02:13

Cothrom an Lae - 6 Márta (Gaillimh)

Nuacht Mhall ·

2022/03/06

Nuacht Mhall: Cothrom an Lae, i gcomhair Sheachtain na Gaeilge * Inniu an séú lá de mhí an Mhárta. Is mise Ella Hassett. Cothrom an lae seo sa bhliain 1972, rugadh Shaquille Rashaun O'Neal, nó 'Shaq', iar-imreoir cispheile Meiriceánach gairmiúil agus duine de na himreoirí cispheile is fearr agus is cáiliúla ar domhain. Chaith sé naoi mbliana déag ag imirt cispheile sna Stáit Aontaithe, ar fhoirne ar nós na Los Angeles Lakers, agus bhuaigh sé Ceannchluiche an Chumainn Náisiúnta Cispheile ceithre

00:05:56

5 Márta 2022 (Maigh Eo)

Nuacht Mhall ·

2022/03/05

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall. * Inniu an cúigiú lá de mhí an Mhárta. Is mise Oisín Mac Conamhna. Tá ionradh na Rúise ar an Úcráin ar siúl, go mall agus go tubaisteach, in aghaidh frithbheartaíochtdhianmhuintir na hÚcráine.ThosaighUachtaránna Rúise Vladimir Putin ant-ionradh orthu chun, mar adúirt sé, dínaitsíú a dhéanamh ar an Úcráin,cé nach bhfuair páirtí atá i bhfad amach ar aneite dheis acht 1.6% den vóta i dtoghchán na huachtaránachta.Tá comparáid déanta ag tráchtairí

00:02:10

Cothrom an Lae - 5 Márta (Tiobraid Árann)

Nuacht Mhall ·

2022/03/05

Nuacht Mhall: Cothrom an Lae, i gcomhair Sheachtain na Gaeilge * Inniu an cúigiú lá de mhí an Mhárta. Is miseGwynethNic Aidicín Ní Loinsigh. Cothrom an laeseosa bhliain 1960 tógadh ‘angriangrafis cáiliúla ar domhan’. ThógAlbertoKordaangrianghraf Guerillero Heroico, portráid deréabhlóidí Marxach Che Guevarain Havana, Cúba, ag cuimhneachán ar son íospartaigh phléasc La Coubre. Bhí CheGuevara tríochaahaon bliaind’aois nuair a tógadh an grianghrafagus cuireadh é chun básseachtmbliana ina dhiaidh, in

00:01:56

Cothrom an Lae - 4 Márta (An Dún)

Nuacht Mhall ·

2022/03/04

Nuacht Mhall: Cothrom an Lae, i gcomhair Sheachtain na Gaeilge * Inniu an ceathrú lá de mhí an Mhárta. Is mise Siubhán Nic Amhlaoibh. Cothrom an lae seo sa bhliain 1678, tháinig ceoltoir agus cumadóir Antonio Vivaldi ar an saol i Venice, san Iodáil. Tríd a shaol, chum Vivaldi go leor píosaí tábhachtacha agus aitheanta de cheol barócach, agus is fearr aithne air mar chumadóir an choinséartó “Na Ceithre Shéasúr”. I ndiaidh dó bualadh leis an Impire Naofa Rómhánach Séarlas VI, bog Vivaldi go Vín agus é

00:03:05

Cothrom an Lae - 3 Márta (Maigh Eo)

Nuacht Mhall ·

2022/03/03

Nuacht Mhall: Cothrom an Lae, i gcomhair Sheachtain na Gaeilge * Inniuantríú lá de mhíanMhárta. Is mise Oisín Mac Conamhna. Cothromanlaeseosa bhliain 1861, cuireadh saoradh sheirfigh na Rúise i bhfeidhm trí fhorógraantSáirAlastara Dó. Fuair thart ar 23 milliún duine, 38% dedhaonranaRúise aganam, agcuidsaoirse. Roimhesin,díoladh agus ceannaíodhna seirfigh thalúnleisantalamh a bhaineadar leis, gan ceart póstagan cead adtiarna talún, gan ceart taistil, gan ceart a réadmhaoin nó comhlacht féin abheith

00:01:47

Cothrom an Lae - 2 Márta (Luimneach)

Nuacht Mhall ·

2022/03/02

Nuacht Mhall: Cothrom an Lae, i gcomhair Sheachtain na Gaeilge * Inniu an dara lá de mhí an Mhárta. Is mise Sibéal Dempsey. Cothrom an laeseosa bhliain ochtdéag, tríocha a sé, d’fhógair Texas a neamhspleáchas ó Mheicsiceo go foirmiúil, tar éiscogadh a mhair timpeall sé mhí. Ansin cruthaíodhPoblacht Texas. Deirteargur tharlaancogadhde bharrroinnt cúinsí, difríochtaí idir muintir Mheicsiceo agus muintir Texasó thaobhcultúir desan áireamh, chomh maith le dearcaí i leith na sclábhaíochta agus an

00:02:54

Cothrom an Lae - 1 Márta (Dún na nGall)

Nuacht Mhall ·

2022/03/01

Nuacht Mhall: Cothrom an Lae, i gcomhair Sheachtain na Gaeilge * Inniu an t-aonú lá de mhí an Mhárta. Is mise Alanna Ní Ghallachóir. Cothrom an lae seo sa bhliain 1896, tháinig an fisiceoir Henri Becquerel ar fhionnachtain cheannródaíoch de thimpiste, agus é i measc tástáil ag lorg fianaise ar son a theoiric mhícheart go n-ionsúnn salainn úráiniam atá tineghealánach solas na gréine agus go n-astaítear é mar x-gha. An rud a bhfaca sé ná gur astaigh an t-úráiniam radaíocht gan spreagadh ar bith ón

00:01:38

Cothrom an Lae: Sraith speisialta ar son Sheachtain...

Nuacht Mhall ·

2022/02/28

Dia daoibh, is mise Niall Ó Siadhail, eagarthóir Nuacht Mhall. Amárach cuirfear tús le Seachtain na Gaeilge, féile bhliantúil na Gaeilge, agus chun í sin a cheiliúradh, beidh sraith speisialta ar siúl againn i rith na féile. Ón chéad lá de mhí an Mhárta go dtí Lá Fhéile Pádraig, cuirfear eagrán ar fáil gach lá. Mioneagráin a bheidh iontu, a dhéanann cur síos ar eachtra stairiúil a tharla cothrom an lae sin san am atá thart, agus beidh na gnátheagráin a bhaineann le nuacht na seachtaine le cloisteáil

00:06:12

26 Feabhra 2022 (Ciarraí)

Nuacht Mhall ·

2022/02/26

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall. * Inniu an 26ú Feabhra. Is mise Gráinne Ní Bhrosnacháin. Maidir le cursaí san Úcráin, d’fógair Uachtarán na Rúise, Vladimir Putin, go n-aithníonn an Rúisdhá cheantar neamhspléacha,Donetsk agus Luhansk, atá lonnaithe in oirthear na hÚcráine. Chuir na Stáit Aontaithe agus tíortha san Eoraip smachtbhannaí eacnamaíocha ar an Rúis. Dhein an Ríocht Aontaithe smachtbhannaí ar bhainc Rúiseacha agus ar dhaoine saibhre ón tír atá ceangailte leis an

00:05:07

19 Feabhra 2022 (Gaillimh)

Nuacht Mhall ·

2022/02/19

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall. * Inniu an naoú lá déag de mhí Feabhra. Is mise Ella Hassett. Vótáil comhairleoirí Comhairle Cathrach na Gaillimhe chun lána rothaíochta sealadach a chur ar ceal nuair a léirigh lucht gnó, áitritheoirí agus seirbhísí éigeandála na cathrach a n-imní faoi. I mí Mheán Fómhair 2021, mhol an comhairleoir Colette Connolly lána deighilte débhealaigh ar bhonn sealadach a chur ar thaobh an chósta de phromanáid Bhóthar na Trá i nGaillimh. Tháinig an

00:04:51

12 Feabhra 2022 (Tír Eoghain)

Nuacht Mhall ·

2022/02/12

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall. * Inniu an dara lá déag de mhí Feabhra. Is mise Niall Ó Siadhail. Deirtear go bhfuil Uachtarán Stáit Aontaithe Mheiriceá, Joe Biden, chun ordú forghníomhaithe a shíniú a scaoilfidh seacht mbilliún dollar de chúlchiste Afganastánach. D’fhág rialtas daonlathach deireanach na hAfganastáine an t-airgead i mbanc an Chúlchiste Fheidearálaigh i Nua-Eabhrac agus tá sé calctha ó shin i leith mar ní raibh sé soiléir cé leis an t-airgead. Anois, ceaptar

00:04:22

5 Feabhra 2022 (Baile Átha Cliath)

Nuacht Mhall ·

2022/02/05

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall. * Inniú an 5ú lá de mhí Feabhra. Is mise Liam Ó Brádaigh. Tá Paul Givan, tar éis éirí as a ról mar Chéad-Aire Thuaisceart Éireann. De réir rialacha an fheidhmeannais comhrointe cumhachta, cuireann cinneadh Givan an LeasChéad-Aire, Michelle Ó Neill, as oifig freisin. Tá an fhorbairt seo ceangailte le hagóid leanúnach an DUP i gcoinne phrótacal Thuaisceart Éireann. Roimhe seo, d’ordaigh an tAire Talmhaíochta, Edwin Poots, cosc ar sheiceálacha

00:05:07

29 Eanáir 2022 (Dún na nGall)

Nuacht Mhall ·

2022/01/29

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall. * Inniu an 29 de Mhí Eanáir. Is mise Alanna Ní Ghallachóir. Eisíodh fógra sábháilteachta muirí ag Roinn Iompair na hÉireann do lucht farraige ar fud na tíre, chun daoine a chur ar an eolas faoi dhruileanna míleata na Rúise ar an chósta thiar theas. Tuigtear go scaoilfidh cabhlach na Rúise airtléire mara agus roicéid le linn na gcleachtaí, a bheidh ag tarlú 240 ciliméadar ó chósta na hÉireann ar feadh cúig lá ón 3 Feabhra. Is cúis imní iad na

00:04:23

22 Eanáir 2022 (Maigh Eo)

Nuacht Mhall ·

2022/01/22

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall. * Inniu an dara lá is fiche de mhí Eanáir. Is mise Oisín Mac Conamhna. Tharla sochraid Ashling Murphy sa Tulach Mhór inUíbh Fhailí Dé Máirt. Dúnmharaíodh í in ionsaí gránna i lár anlae, nuair a raibh sí amuigh ag rith in aice na canála. Bhí sí fiche trí bliain d’aois. Tháinig ná sluaiteamach ina cuimhne, i ndlúthpháirtíoch lena muintir, agus i gcoinne foiréigean ar an mná, ar fud na hÉireann agus trasna an domhain. Tá fear gafa ag na gardaí

00:05:14

15 Eanáir 2022 (Luimneach)

Nuacht Mhall ·

2022/01/15

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall. * Inniu an cúigiú lá déag de mhí Eanáir. Is mise Sibéal Dempsey. Bhí bronnadh na gradaim, the Golden Globes, ar siúl in Los Angeles Dé Domhnaigh an naoú lá de mhí Eanáir. Bhuaigh ‘the Power of the Dog’ an scannán dráma is fearr, agus bhuaigh ‘Belfast’ ina bhfuil na haisteoirí Éireannacha Jamie Dornan agus Ciarán Hinds, an script scannáin is fearr. Aisteach go leor, bhí an ócáid ar siúl gan aon daoine cáiliúla nó baill den lucht féachana i

00:03:56

8 Eanáir 2022 (An Dún)

Nuacht Mhall ·

2022/01/08

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall. * Inniu an t-ochtó lá de mhí Eanáir. Is miseSiubhán Nic Amhlaoibh. Ar Lá na Bliana Úire, i ndiaidh feachtas fada, tugadh lánstádas oifigiúil don Ghaeilge san Aontas Eorpach. Ba mheán oíche ar an 31ú Nollaig an uair a chríochnaigh maolú a bhí ar stádas na Gaeilge san Aontas Eorpach. Cuireann an t-athrú seo an teanga ar comhchéim le teangacha bhunaitheoirí an Aontais, agus ghlac Gaeilgeoirí na hÉireann an t-éacht seo mar éacht suntasach

00:03:50

1 Eanáir 2022 (Tiobraid Árann)

Nuacht Mhall ·

2022/01/01

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall. * Inniu Lá Caille. Is mise Gwyneth Nic Aidicín Ní Loingsigh. Bhris nuacht de bhás an Ardeaspaig Desmond Tutu, gníomhaí frith-Apartheid, ar an 29ú lá de mhí naNollag. Fuair sé bás ag aois nócha, tar éis beagnach fiche cúig bliain ag troid in éadan ailse phróstataigh.Oirníodh Tutu ag aois tríocha agus ceapadh ina Ardeaspag é i 1986. D’úsáid sé a phost chuntacú idirnáisiúnta a threisiú ar son na gluaiseachta Frith-Apartheid san Aifric Theas

00:04:23

25 Nollaig 2021 (Tír Eoghain)

Nuacht Mhall ·

2021/12/25

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall. * Inniu Lá Nollag. Is mise Niall Ó Siadhail. Cuireadh ceal ar níos mó ná dhá mhíle eitilt ar fud an domhain Oíche Nollag mar gheall ar ghanntanas foirne i ndiaidh ardú tobann i líon casanna Omicron. D'éirigh leis na mílte Éireannach dul abhaile ón Bhreatain agus ón Mhór-roinn ach tá an-chuid eile sáinnithe ar leithlis i ndiaidh dóibh toradh dearfach a fháil i dtástáil Covid-19. Tá eolaithe dóchasach go bhfuil an t-athraitheach seo den víreas

334 results

Nuacht Mhall

All Episodes

Similar Podcasts

Science Talk

Albert Einstein College of Medicine

五分钟心理学

柠檬心理

Daily Facts

Amalia Dupray and Montgomery Jones.

Les dents et dodo

BFMTV

Veterinary Clinical Podcasts

The Royal Veterinary College