Strid – de norske borgerkrigene

Magnus Lagabøters Landslova regulerte verdslege saker i det norske riket. Åndelege saker vart handsama av kyrkja i kyrkjelege domstolar, der ein dømte etter kanonisk rett. Men kva var kanonisk rett? Korleis oppstod den, kva forhold regulerte den, korleis prega den europeisk samfunns- og rettsutvikling i høgmellomalderen, og kva var relasjonen til kristenretten?Programleiar er Jørn Øyrehagen Sunde, og gjest er Anders Winroth, professor i historie ved Universitetet i Oslo. Musikk ved Øyonn Groven

Landslova vidareførte St. Olavs lov. For Olav den Heilage si lovgjeving på Moster i 1024 ser i høgmellomalderen ut til å ha vorte rekna som opphavet til norsk rett. Korleis vart denne krigarkongen utgangspunkt for utviklinga avidealbiletet av kongen som skapar fred gjennom lov og rett,korleis kom forteljinga om hans liv og død til å endre synet på styrke og veikskap, ogkorleis kom kristninga til å skape eit nytt bilete av familien som igjen vart fundamentet for ei ny samfunnsordning?Programleiar er

I Landslova er tosverdslæra til Augustin presentert som ei form for statsrettsleg grunnlag. Det vil seia at det vi i dag kallar statsmakta, var delt i ein verdsleg del der kongen var Guds ombodsmann, og ein åndeleg del der biskopen hadde same rolle.Det var likevel inga enkel og opplagt grense mellom dei to delane av den framveksande statsmakta.Kva politisk, økonomisk og åndeleg rolle spela kyrkja i høgmellomalderen – korleisvar kyrkja med å forme den framveksande statsmakta, korleis prega den

I Kongsspegelen vert borgarkriganefrå fyrste halvdel av 1100-talet til fyrste halvdel av 1200-taletframstilt som ei tid då det kom uår i folket slik at gode seder visna på rot. Lov og rett var eit middel til å unngå slikt elende for landet. Magnus Lagabøte presenterer i Landslovasjølv borgarkrigane som ein av grunnane til at det var behov for ny lovgiving. For ut av borgarkrigane vaks det eit nytt kongsideal – konge som rex justus som sikra undersåttane rettferd, fred og velstand. Men kva var

Magnus Lagabøte gav i 1274Landslova for det norske veldetog skattlanda, i 1276 ei eiga lovbok for byane,i 1277(eller kanskje eit anna år på 1270-talet) ei eiga lovbok for kongen si hird, hoffet og administrasjonen, ogtil slutt ei lovbok for Island i 1281. Dermed fekk alt område som Magnus Lagabøter styrte ny lov. Men kva var Noreg i høgmellomalderen? Kva var relasjonen mellom det norske veldetog skattlanda, kva posisjon hadde Island, kva status hadde den samiske befolkninga, kvifor fekk by og land

Landslova av 1274 er ei av få riksdekkjande lovbøker i europeisk høgmellomalder, og fekk eilang levetid og eistørre utbreiingenn dei andre.Dette gjer Landslova til eit europeisk storverk. Er det god nok grunn til å markere at det i 2024 er 750 år sidan Landslova vart vedtatt på Frostating? Eller finst det andre grunnar til å trekke fram dette lovverket som ei særleg viktig hending i norsk mellomalderhistorie?Programleiar er Jørn Øyrehagen Sunde,professor i rettsvitskap ved Universitetet i Oslo