x

75% of people globally want unbiased news (Pew Research) but are concerned they're not getting that.

Get balanced coverage with Symby. See how stories are covered across diverse outlets and spot when one side covers a story the other skips.

PODCAST

Drang naar Samenhang

Rolf Zwaan & Anita Eerland

De wereld waarin wij leven is complex en lijkt steeds ingewikkelder te worden. Om hierin succesvol te kunnen (over)leven, moeten we deze wereld begrijpen. Maar hoe doen we dat eigenlijk? In deze wekelijkse podcast bespreken Prof.dr. Rolf Zwaan en Dr. Anita Eerland, allebei psychologen, deze belangrijke vraag aan de hand van alledaagse voorbeelden uit de politiek, sport, cultuur en wetenschap. Omdat Rolf en Anita met elkaar getrouwd zijn, voelt de podcast als een serie gesprekken aan de keukentafel,

science social sciences

All Episodes

55:12

#146 Dat kun je echt niet zeggen: de psychologie van...

Drang naar Samenhang ·

2026/01/26

Het Nederlands van nu is niet hetzelfde als het Nederlands van 50 jaar geleden. En over 50 jaar zal onze taal er ook weer anders uitzien. Allerlei factoren zorgen ervoor dat talen veranderen. Denk aan beïnvloeding door andere talen, maatschappelijke veranderingen en nieuwe fenomenen waar we nog geen woorden voor hebben. Wat doen taalveranderingen met ons denken? Wat voor soorten veranderingen zijn er? En hoe veranderlijk is straattaal eigenlijk? Je hoort het in deze aflevering van Drang naar

nl

47:34

#145 Als jouw partner een complotdenker is

Drang naar Samenhang ·

2026/01/11

In een aantal eerdere afleveringen hebben we gezien hoe het geloof in complotverhalen de complotdenker zelf en de maatschappij als geheel beïnvloedt. Maar wat zijn de gevolgen van complotdenken voor het hebben van een romantische relatie? In deze aflevering van Drang Naar Samenhang bespreken we recent onderzoek waarin (ex-)partners van complotdenkers zijn geïnterviewd om inzicht te krijgen in de effecten van complotdenken op romantische relaties. Daarnaast bespreken we de nieuwe VPRO-serie Wakker in

nl

41:31

#144 Psychologie van de feestdagen (herhaling)

Drang naar Samenhang ·

2025/12/21

Omdat de feestdagen voor de deur staan een herhaling van een aflevering van drie jaar geleden. Ingeluid door een blazersensemble in ons geliefde Bad Klein Kirchheim duiken we in (het begrijpen van) rituelen en tradities rondom feestdagen. Wat maakt iets een ritueel? Wat zijn mogelijke functies van rituelen? En hoe zijn rituelen anders dan gewoontes, scripts en tradities? Aan de hand van recent psychologisch onderzoek proberen we deze vragen te beantwoorden. Daarnaast bespreken we enkele opvallende

nl

54:42

#143 De psychologie van de eenvoud

Drang naar Samenhang ·

2025/12/07

We leven in een digitaal tijdperk dat gericht is op een snel, efficiënt en productief leven. We zijn druk - en zien dat stiekem misschien ook wel als een statussymbool - en hebben toch constant het gevoel nog meer te moeten. We ervaren angst om dingen te missen (FOMO) en vermoeidheid van de dingen die we niet missen. Misschien niet gek om te bedenken dat er steeds meer aandacht is voor een tegengeluid, een roep om een simpeler leven. Denk aan bewegingen zoals het minimalisme, mindfulness, de opkomst

nl

39:24

#142 ChatGPT als relatietherapeut?

Drang naar Samenhang ·

2025/11/24

Generatieve AI — we lijken niet meer zonder te kunnen. We gebruiken het om vragen te beantwoorden, afbeeldingen te genereren en zelfs om een moordspel te laten bedenken (ideaal voor tijdens de kerstdagen). Maar wat als we generatieve AI zouden inzetten als therapeut? Zouden we het verschil met een menselijke therapeut merken? En zo ja, waarin zit dat verschil dan precies? Je hoort het in deze aflevering van Drang naar Samenhang.Presentatie: Rolf Zwaan & Anita EerlandMuziek geschreven en gespeeld

nl

53:20

#141 Ik wil het niet weten: het bewust negeren van...

Drang naar Samenhang ·

2025/10/26

In onze samenleving ligt de nadruk op het opdoen van kennis. Hoe meer kennis, hoe beter, lijkt het devies. Daarmee gaan we voorbij aan het feit dat we er soms bewust voor kiezen om beschikbare informatie niet te hebben. Zo willen we de uitslag van een wedstrijd niet weten als we die op een later moment terugkijken en vraagt ook niet iedereen de uitslag van een medische test op. Wat zijn redenen om informatie niet te willen hebben? Is dit bewust negeren van informatie ethisch? En (hoe) kunnen we

nl

13:50

#140 Is de polarisatiepaniek terecht?

Drang naar Samenhang ·

2025/10/12

Een groot deel van de bevolking maakt zich serieuze zorgen om de politieke polarisatie in ons land. Maar zijn we inderdaad steeds verder van elkaar af komen te staan of denken we alleen maar dat dit zo is? In deze korte aflevering bespreken we recent onderzoek - uitgevoerd in Nederland - dat deze vraag probeert te beantwoorden. Ook hoor je waarom het zo lang stil is geweest van onze kant.Presentatie: Rolf Zwaan & Anita EerlandMuziek geschreven en gespeeld door Rolf ZwaanBronnenNijs, T. (2025)

nl

38:46

#139 Auto-ongelukken, misinformatie en replicatie

Drang naar Samenhang ·

2025/09/14

Stel, je bent getuige van een auto-ongeluk. Je ziet twee auto’s die frontaal botsen en de politie vraagt je achteraf hoe hard je dacht dat de auto’s reden toen ze elkaar raakten. Zou je de snelheid van de auto’s hoger inschatten als je gevraagd was hoe hard de auto’s reden toen ze tegen elkaar knalden? Een klassieke studie uit de psychologie suggereert van wel. Dit effect is bekend geworden als het misinformatie-effect en is onder andere van invloed geweest op hoe politieverhoren worden afgenomen

nl

1:08:56

#138 Uit je comfortzone treden

Drang naar Samenhang ·

2025/08/31

Hoewel ‘de comfortzone’ geen wetenschappelijke term is, weten we intuïtief allemaal wat ermee wordt bedoeld. Het is die mentale ruimte waarin je je veilig, vertrouwd en ontspannen voelt. Toch worden we allemaal aangemoedigd dit comfortabele gevoel op te geven om ongemak te ervaren. Daar zou de ruimte liggen voor persoonlijke groei. In deze aflevering bespreken we wat wetenschappelijk onderzoek ons kan vertellen over (het verlaten van) de comfortzone en hoor je welke situaties ons uit onze

nl

22:41

#137 - Seizoensafsluiting

Drang naar Samenhang ·

2025/07/13

In deze seizoensafsluiting - de laatste aflevering voor de zomervakantie - komen verschillende onderwerpen kort aan bod. Uiteraard hebben we het over vakantie, maar ook bespreken we ons eigen onderzoek dat we recent op een congres hebben gepresenteerd. Zo gaat Rolf in op de vraag of (en hoe) we met framing mensen meer kunnen laten geloven in complotverklaringen voor gebeurtenissen. Anita bespreekt onderzoek naar ‘kort door de bocht denken’ bij het verwerken van vaccinatie-gerelateerde informatie

nl

34:18

#136 Maakt cultuur je vatbaar voor visuele illusies?

Drang naar Samenhang ·

2025/06/29

Een van de bekendste visuele illusies is de Müller-Lyer-illusie: twee horizontale lijnen met aan de uiteinden pijlen die naar binnen of naar buiten wijzen. De lijnen zijn precies even lang, maar zo zien we dat niet — en daarom spreken we van een illusie. Hoewel deze illusie al in 1889 werd ontdekt, weten we nog steeds niet precies hoe ze ontstaat. Wel zijn er invloedrijke studies die beweren dat de cultuur waarin je opgroeit bepaalt of je gevoelig bent voor deze illusie. Maar is dat echt zo? In deze

nl

42:58

#135 Afantasie: denken zonder beelden

Drang naar Samenhang ·

2025/06/15

Wat zie je voor je als je denkt aan een appel? Een simpele vraag, met een simpel antwoord. Zou je denken. Maar hoewel de meeste mensen een standaard rode of groene appel voor zich zien, ziet een deel van de bevolking helemaal niets. Zij zien ook geen beelden voor zich wanneer zij een verhaal lezen, of wanneer zij herinneringen ophalen aan een gebeurtenis in het verleden. Dit onvermogen om mentale beelden op te roepen heet afantasie. In deze aflevering gaan we in op wat afantasie is, wat de voor- en

nl

39:22

#134 Science-washing: hoe experts beleid beïnvloeden...

Drang naar Samenhang ·

2025/06/01

In onze complexe wereld moeten we vaak vertrouwen op experts. Dat doen we lang niet altijd en dat kan tot problemen leiden. Maar blind vertrouwen op experts doet dat ook. Dat geldt vooral wanneer experts zich uitspreken over morele zaken. In deze aflevering bespreken we de gevaren van een (te) groot vertrouwen in experts. And for something completely different: ook John Cleese komt nog even voorbij.Presentatie: Rolf Zwaan & Anita EerlandMuziek geschreven en gespeeld door Rolf

nl

42:12

#133 Waarom BP de carbon footprint bedacht (herhaling)

Drang naar Samenhang ·

2025/05/18

We moeten meer bewegen tegen overgewicht, niet meer vliegen voor het klimaat en geen wegwerpplastic gebruiken om de oceanen schoon te houden. Allemaal voorbeelden van gedragsveranderingen waarmee we als individu ons steentje bij kunnen dragen aan het aanpakken van grote maatschappelijke problemen. De effecten van dergelijke veranderingen zijn over het algemeen klein, en dus hoor je steeds vaker een roep om veranderingen op grotere schaal. Waarom worden bedrijven niet aangepakt die willens en wetens

nl

33:52

#132 Waarom minderheidsgroepen groter lijken dan ze zijn

Drang naar Samenhang ·

2025/05/04

Als je vraagt aan mensen hoeveel procent van de Amerikaanse bevolking zwart is, hoor je vaak percentages rond de 30-40%. Mensen zijn meestal verbaasd te horen dat deze minderheidsgroep slechts 14% van de bevolking uitmaakt. We overschatten met zijn allen systematisch de grootte van minderheidsgroepen. Dit zou komen door angst voor of (te) weinig interacties met deze groep en leiden tot een negatieve houding ten opzichte van de groep. Maar klopt dat wel? In deze aflevering bespreken we onderzoek dat

nl

7:33

#131 Ik ben een psycholoog

Drang naar Samenhang ·

2025/04/19

Deze korte, speciale Paasaflevering is geboren uit politieke actualiteit. Een recente uitspraak van Pieter Omtzigt suggereerde dat psychologie eigenlijk gewoon “praten met mensen” is, en dus prima in het Nederlands kan. Maar wat zegt dat eigenlijk over het beeld van psychologie als wetenschap? En waarom is zo’n uitspraak niet alleen onjuist, maar ook schadelijk?In deze aflevering duiken we in drie kernvragen:Is psychologie praten met mensen?Kan psychologie gewoon in het Nederlands?Wat is

nl

43:42

#130 Je mening herzien: Wat Flat Earthers op...

Drang naar Samenhang ·

2025/04/06

Naast de stereotiepe complotdenker is er de zogenaamde empirische complotdenker, die veel waarde hecht aan eigen observaties. Zo leidt het zien van een duidelijke, rechte horizon op het strand, tot vertrouwen in het idee dat de aarde een platte koek is. Een interessante vraag is wat er gebeurt als deze mensen nieuwe observaties doen die tegenstrijdig zijn met hun idee. Met het doel dat te onderzoeken is een aantal Flat Earthers én ‘ronde aarde mensen’ afgelopen december naar Antarctica afgereisd om

nl

46:46

#129 Zelf onderzoek doen? Waarom we toch niet zonder...

Drang naar Samenhang ·

2025/03/23

Hoewel het over het algemeen een goed idee is als mensen zelf kennis vergaren en kritisch denken, vertrouwen we in het dagelijks leven continu op experts. Zo vertrouw je erop dat de auto waarin je rijdt goed in elkaar zit, dat je huis blijft staan in een storm en dat je medicijnen doen wat ze moeten doen. Onze wereld zit zo complex in elkaar, dat we niet zonder (vertrouwen in) experts kunnen. Maar wat maakt iemand eigenlijk een expert en hoe weten we welke experts we zouden moeten vertrouwen? Je

nl

1:07:12

#128 De psychologie van liegen

Drang naar Samenhang ·

2025/03/09

We doen het gemiddeld 10 keer per week. Liegen. Soms een leugentje om bestwil (‘Nee, ik vind het prima om thuis te blijven’), soms om persoonlijke informatie geheim te houden (‘Ik zit niet op Instagram’). Maar wat zien we eigenlijk als liegen? Wat zijn (nog meer) redenen om te liegen? En met welke methoden proberen we leugens te detecteren (en hoe goed werken die)? In deze aflevering bespreken we wat we weten over liegen op basis van wetenschappelijk onderzoek, van filosofische inzichten tot

nl

46:46

#127 Een goed gesprek voeren (herhaling)

Drang naar Samenhang ·

2025/02/23

Dit is een herhaling van aflevering 94, een van onze favoriete afleveringen. Vooral bedoeld voor onze nieuwe luisteraars, maar ook voor wie hem nog niet eerder heeft gehoord of hem nog een keer zou willen horen. Zeker in de roerige tijd waarin we nu leven is het belangrijk om goede gesprekken te (kunnen) voeren.We kletsen heel wat af met z’n allen en daardoor zou je haast vergeten hoe complex het voeren van een gesprek eigenlijk is. In deze aflevering gaan we dieper in op de functie van stiltes

nl

147 results

Similar Podcasts

Classic Radio Science Fiction

solgoodmedia.com

Mission to Mars

Inception Point Ai

The 365 Days of Astronomy

365DaysOfAstronomy.org

Creek Devil

william Jevning

UFO Chronicles Podcast

Nik Hunter