x

75% of people globally want unbiased news (Pew Research) but are concerned they're not getting that.

Get balanced coverage with Symby. See how stories are covered across diverse outlets and spot when one side covers a story the other skips.

PODCAST

Art Perspective

by Dorota Szarnowska

I write & talk about painters I admire—those who changed how we see and feel. I don’t want them forgotten. Every two weeks: one name, one story, one vision. Simple, quiet, full of meaning. artperspective.substack.com

education visual arts

All Episodes

25:35

Łańcut: 700 skrzyń, jeden pociąg i zbiory, które...

Art Perspective ·

2026/01/22

Łańcut ma w sobie coś bezczelnego: w kraju, gdzie wojna zjadała pałace na śniadanie, on przetrwał. Ale to, co najcenniejsze, i tak ruszyło w drogę. Wiosną i latem 1944 roku zamek zaczął znikać w skrzyniach: dziesiątki wagonów, setki pakunków, logistyka jak operacja wojskowa – tylko że stawką były obrazy, biblioteka, przedmioty, które zwykle ogląda się w ciszy, a nie pakuje w pośpiechu.W tej drugiej części opowiem, co wiemy na pewno o ewakuacji zbiorów z Łańcuta, jak wyglądała ich powojenna wędrówka

en

46:32

Kozłówka: pałac, który przeżył wojnę bez rany

Art Perspective ·

2026/01/17

Są miejsca, które z wojen wychodzą jak z burzy gradowej – z wybitymi oknami, z pustymi ramami po obrazach, z pamięcią cięższą niż mury. A jest Kozłówka. Pałac, który stał w samym środku XX-wiecznego chaosu, a jednak przetrwał niemal nietknięty, jakby historia na chwilę zdjęła przed nim kapelusz.W tym odcinku opowiem, jak to możliwe, że majątek Zamoyskich uniknął losu setek innych rezydencji. Nie będzie tu cudów ani romantycznych legend, tylko bardzo ludzka mieszanka przypadku, sprytu, politycznych

en

27:46

Łańcut. Zamek, którego nie dało się ograbić

Art Perspective ·

2026/01/08

Niemcy wchodzą do jednego z najbogatszych zamków w okupowanej Polsce.Przejmują go bez walki. Urządzają kolacje, wizyty, przyjęcia. Wszystko wygląda tak, jakby zdobyli pełną rezydencję magnacką.Tylko że… nie ma czego kraść.Najcenniejsza kolekcja zniknęła, zanim wojna oficjalnie się zaczęła.W tym odcinku opowiadam historię Alfreda Potockiego – ostatniego ordynata Łańcuta – który zrozumiał, że wojna nie zaczyna się od strzału. Zaczyna się wcześniej. I że czasem największym aktem oporu jest pusta sala i

en

41:42

Kradzież to dopiero początek. Obraz odnaleziony w...

Art Perspective ·

2026/01/01

Skoro skradzionego dzieła nie da się sprzedać — to co się z nim właściwie dzieje?Nie znika.Nie rozpływa się w archiwach.Nie czeka w sejfie.Ono żyje.Krąży po domach.Przechodzi w spadkach.Wisi nad sofami.Staje się „ładnym obrazkiem do wnętrza”.Aż któregoś dnia ktoś robi zdjęcie mieszkania na sprzedaż.Argentyna.Mar del Plata.Styl lat siedemdziesiątych.Zielona sofa.I nad nią — portret XVIII-wiecznej damy.Dla właścicieli: dekoracja.Dla jednego dziennikarza: sygnał alarmowy.Ten odcinek to opowieść o

en

46:31

Kradzież to dopiero początek

Art Perspective ·

2025/12/25

Kiedy słyszysz „skradziony obraz”, prawdopodobnie widzisz w głowie sensacyjną scenę: szybka akcja, czarne rękawiczki, alarm, znikające arcydzieło.Historia kończy się w momencie kradzieży. Przynajmniej w filmach.W rzeczywistości… w tym momencie ona dopiero się zaczyna.Bo skradzione dzieło sztuki nie znika. Ono zmienia status istnienia.Przestaje być obiektem kultury. Zaczyna funkcjonować jak przedmiot zakazany. Toksyczny. Trudny. Czasem przeklęty.Ten odcinek to opowieść o tym, co dzieje się z

en

21:41

Luwr: co naprawdę znika z największego muzeum świata

Art Perspective ·

2025/12/19

Luwr od dekad funkcjonuje jako symbol absolutnego bezpieczeństwa, narodowego dziedzictwa i muzealnej kontroli. Miejsce, w którym wszystko ma swoją sygnaturę, numer inwentarzowy i historię zapisaną w archiwach. A jednak właśnie to muzeum regularnie wraca w medialnych narracjach o kradzieży, zniknięciach i lukach w systemie ochrony. Odcinek ten nie pyta więc, czy coś zniknęło — lecz co właściwie znaczy „zniknięcie” w instytucji tej skali.W 2025 roku temat Luwru ponownie stał się przedmiotem

en

12:38

Martin Parr: brutalne selfie Wielkiej Brytanii

Art Perspective ·

2025/12/19

Estetyka Nadmiaru: Martin Parr i Anatomia BrytyjskościFotografia Martina Parra nie jest zapisem jednostkowych losów; to wizualna sekcja zwłok systemu. Parr portretuje społeczeństwo, które sens istnienia odnalazło w rytuałach konsumpcji, a tożsamość narodową i osobistą nadpisało na tanich artefaktach późnego kapitalizmu. To nie są portrety ludzi – to bezlitosne studium Wielkiej Brytanii przeglądającej się w krzywym zwierciadle własnych aspiracji.Kolor jako narzędzie demaskacjiParr operuje kolorem w

en

49:04

Bruegel: Ojciec, synowie i świat, który pulsował pod...

Art Perspective ·

2025/12/11

Wyobraź sobie świat, który żyje na granicy dwóch emocji: codziennego zmęczenia i niepokoju, że jutro może przynieść jeszcze mniej pewności niż dziś. Dokładnie w takim krajobrazie dorastał i tworzył Pieter Bruegel starszy — człowiek, który nie malował ani dworów, ani triumfów, ani bohaterów. Malował ludzi. Ich brud pod paznokciami, ich śmiech, kiedy nie powinni się śmiać, ich strach, kiedy nie wypadało się bać.I wbrew pozorom to wcale nie była „sielanka wiejska”. To było lustro epoki, która kipiała

en

46:31

Piramida to tylko przykrywka.

Art Perspective ·

2025/12/11

Zapomnij na chwilę o Monie Lisie. Najciekawsze w Luwrze wcale nie wisi na ścianach. Zaczyna się pod Twoimi stopami — dokładnie tam, gdzie stoisz w kolejce do szatni.Pod dzisiejszym muzeum kryje się prawdziwa twierdza Filipa Augusta, średniowieczne mury obronne, korytarze techniczne, ślady dawnego Paryża i infrastruktura miasta, które żyje pod ziemią równolegle z tym nad powierzchnią. Luwr nie powstał jako muzeum. Był fortecą, pałacem, centrum władzy i symbolem kontroli. A jego fundamenty do dziś o

en

27:14

Sztuka PRL: Po wojnie, po złudzeniach

Art Perspective ·

2025/12/04

Powojenna Polska to kraj, który próbuje chodzić z połamanymi nogami. Państwo udaje normalność, ale artyści widzą, że fundamenty wciąż drżą. I właśnie dlatego sztuka PRL-u to nie jest „epoka stylu” — to epoka nerwu.W tym odcinku zaglądam do twórców, którzy z ruin próbowali wyciągnąć nie piękne marzenia, lecz prawdę. Czasem brutalną, czasem subtelną, zawsze obciążoną pamięcią, której nie dało się wyciszyć.Katarzyna Kobro i Władysław Strzemiński są tu jak sejsmografy powojennego niepokoju. Ich wizje,

en

44:12

Hieronim Bosch: wizjoner, który malował lęki, zanim...

Art Perspective ·

2025/11/27

Kiedy mówimy Hieronim Bosch, większość osób widzi potwory, płonące miasta i postacie, które wyglądają jakby wyszły z koszmaru po północy. Ale jeśli posłuchasz uważniej, usłyszysz coś ciekawszego: to nie są fantazje. To jest raport z wnętrza ludzkiego niepokoju. I Bosch pisał go pięćset lat temu.Dzisiaj zabieram Cię w podróż do świata, w którym artysta z małego Hertogenbosch stał się prorokiem obsesji, win, wojen i lęków epoki. I to epoki, która — umówmy się — nie była szczególnie stabilna: epidemie,

en

18:18

Kto ukradł Mona Lisę?

Art Perspective ·

2025/11/13

W 1911 roku Mona Lisa po prostu… zniknęła z Luwru. Nie było alarmu, pościgu ani skandalu. Obraz wyniesiono pod pachą, owinięty płótnem, jak stary kawałek drewna. Przez dwa lata cały świat szukał jej w ciemnych zaułkach Paryża, a ona była bliżej niż ktokolwiek przypuszczał.W tym odcinku opowiadam historię Vincenza Peruggii, malarza pokojowego, który twierdził, że chciał tylko “zwrócić obraz Włochom”. Czy naprawdę? A może to była opowieść, która miała przykryć coś znacznie bardziej niewygodnego?Mój

en

46:31

Salvador Dalí: Kiedy sztuka staje się spektaklem

Art Perspective ·

2025/11/13

Salvador Dalí był nie tylko malarzem. Był zjawiskiem. Budował swój wizerunek tak samo konsekwentnie jak obrazy: z precyzją, kontrolą i elementem teatralności. W jego twórczości rzeczywistość ustępuje miejsca snom, obsesjom i fragmentom pamięci. Zamiast analizować go jako ekscentryka, warto spojrzeć na niego jak na jednego z pierwszych artystów, którzy rozumieli, czym jest osobista marka, performance i narracja wokół dzieła.W tym poście rozkładam tę konstrukcję na części: źródła motywów, relacje,

en

18:50

Kradzież Luwru: Klejnoty Napoleona Skradzione w 7 Minut!

Art Perspective ·

2025/10/24

Kradzież stulecia w Luwrze! Jak złodzieje włamali się do najpilniej strzeżonego muzeum na świecie i wynieśli bezcenną, napoleońską biżuterię. Zobacz, co dokładnie ukradli i jak wyglądała ta błyskawiczna, 7-minutowa akcja! #ArtPerspective #PodcastSztuka #ZaginioneDzieła #KryminałSztuki #TrueCrimeArt#Luwr #LouvreHeist #ZuchwalaKradziez #ArtHeist #Louvre #KradziezJubilerow #FrancuskieKorony #ZlodziejeSztuki #NapoleonJewels #Paryz #Wiadomosci Get full access to Art Perspective at

en

12:54

Picasso

Art Perspective ·

2025/10/24

Jeśli interesują cię historie, w których sztuka zderza się z kryminałem, w których lśniący świat galerii i domów aukcyjnych styka się z dusznością garaży pełnych fałszywek – to dobrze trafiłeś.Zaginęło ponad1100 prac Picassa, co czyni go najczęściej kradzionym artystą w historii. Wystarczyło jedno nazwisko, by fałszerze i złodzieje zarabiali miliony. Dzisiaj zanurzymy się w mroczne dziedzictwo geniuszu, które jest dowodem na to, że nawet największy mistrz może paść ofiarą własnej sławy.Kryzys Sławy:

en

20:00

Caravaggio

Art Perspective ·

2025/10/18

Jeśli interesują cię historie, w których sztuka zderza się z kryminałem, to dobrze trafiłeś. Caravaggio to jedyny artysta, u którego malarstwo i biografia to ta sama historia. To nie tylko rewolucjonista światła i cienia , ale człowiek, który bił się w tawernach, siedział w więzieniu, uciekł z Malty, a na końcu wysłał do Rzymu obraz, na którym odciął... własną głowę.Zbrodnia na KorcieRzym, rok 1606. Na rzymskim korcie do gry wpallacorda dochodzi do bójki. Błyska rapier, broń długa, cienka. Pada

en

24:07

Witkacy – portrety pod kontrolą

Art Perspective ·

2025/10/17

Był artystą, który nigdy nie wyłączał sceny. Dla Stanisława Ignacego Witkiewicza – Witkacego – każdy dzień był aktem, każda rozmowa potencjalnym happeningiem, a każda relacja polem do eksperymentu.Nie malował po prostu portretów. Tworzył sytuacje. Czasem absurdalne, czasem prowokujące, czasem makabryczne.Syn twórcy stylu zakopiańskiego, wychowany w domu, gdzie edukację zastępowały prywatne lekcje rysunku, filozofii i języków, od początku miał poczucie, że jego droga będzie inna. Nie chodził do

en

21:21

Grecka sztuka bez filtra - podcast

Art Perspective ·

2025/10/09

Z czym kojarzy Ci się grecka rzeźba? Z białym marmurem? Idealnymi proporcjami? Boskimi ciałami, które wieki temu straciły nie tylko głowę, ale i kontekst? W tym odcinku Art Perspective zrzucamy zasłonę z mitów o antyku – i pokazujemy, że grecka sztuka była o wiele bardziej kolorowa, zmysłowa, przewrotna i… żywa, niż uczą nas podręczniki.Bo wyobraź sobie, że monumentalny Partenon to tak naprawdę perfekcyjnie zaplanowana iluzja optyczna, której zadaniem było oszukać Twój wzrok. Że kolumny miały

en

22:07

Adolf Hitler: artysta, którego nikt nie chciał

Art Perspective ·

2025/10/03

W tym odcinku opowiadam:– co naprawdę przedstawiały jego obrazy,– dlaczego nie dostał się do Akademii,– jak później próbował zbudować „czystą” estetykę III Rzeszy,– i jak sztuka stała się narzędziem przemocy.To nie jest odcinek o polityce.To opowieść o porażce, która przerodziła się w obsesję — i o artystycznym ego, które chciało kontrolować cały świat.Słuchaliście Art Perspective.Jeśli chcecie odkrywać więcej takich historii, szukajcie mnie na Spotify, Apple Podcasts, YouTube i Substack.Do

en

15:36

True Crime w Sztuce - British Museum: Największy...

Art Perspective ·

2025/10/03

Czy można jednocześnie chronić historię i ją zawłaszczać?British Museum to jedno z najsłynniejszych muzeów na świecie.Ale to, co dla jednych jest symbolem kultury, dla innych jest magazynem łupów kolonialnych.W tym odcinku przyglądam się historii tej instytucji — i pytam:czy muzeum może działać uczciwie, jeśli większość jego zbiorów pochodzi z przemocy, grabieży i milczenia?W odcinku usłyszysz:– ile procent zbiorów British Museum pochodzi z brytyjskich kolonii,– czym są „Elgin Marbles” i dlaczego

en

29 results

Similar Podcasts

Science Talk

Albert Einstein College of Medicine

五分钟心理学

柠檬心理

Daily Facts

Amalia Dupray and Montgomery Jones.

Les dents et dodo

BFMTV

Veterinary Clinical Podcasts

The Royal Veterinary College